KunstKoning Blog

Categorieën

Kunst kopen op de PAN

Stilleven Willem Claesz Heda - 1633

Afgelopen zondag opende de 26e editie van PAN Amsterdam voor het laatst zijn deuren. Al op de eerste dag werd een stilleven van Willem Claesz Heda verkocht (vraagprijs: 1,5 miljoen euro). Er wordt gezegd dat de verkopen op de PAN een goede graadmeter zijn voor de Nederlandse kunstmarkt.  Maar voor de bezoeker geldt vooral de aankoop van dat éne werk. 

De waarde van kunst is wat de gek er voor geeft.  Van dit adagium word je als kunstkoper niet veel wijzer. En ondanks dat er een kern van waarheid in zit- de kunstmarkt heeft altijd iets ongrijpbaars-kent de waardering van kunst ook vele wetmatigheden. De PAN Amsterdam is de uitgelezen plek om deze mechanismes te onderzoeken.  Jeannette ten Kate deed met haar werk als expert bij veilinghuizen meer dan tien jaar ervaring op met de waardebepaling van kunstwerken.  In de lezing van de NRC-academie op de PAN laat ze het publiek werken van bekende meesters taxateren. Het kijken naar deze prijsontwikkelingen verschaft kennis over de werking van de kunstmarkt. Soms zijn de uitkomsten heel praktisch. Een lichtgevoelig aquarel is kwetsbaarder dan een olieverf op doek en dat beïnvloedt de prijs.Maar vaker gaat het over de ontwikkeling van een kunstenaar in zijn tijd.
Wanneer je werk koopt van een oude meester ben je in de gelegenheid om een oeuvre te overzien.  De landschapsschilder Andreas Schelfhout  heeft geschilderd tot hij zijn penseel niet meer vast kon houden. Zijn laatste schilderijen zijn een schim van de meesterwerken uit zijn beste periode.  De prijs van een echte Schelfhout is dus sterk afhankelijk van de periode waarin het gemaakt is. Ten Kate: “Iedere kunstenaar heeft een grafiek waarin de prijzen van zijn werk in te delen zijn. Op basis van deze grafiek kan je bewust een keuze maken.” De grafiek van een kunstenaar  is onder invloed van verschillende factoren, waarvan periodisering een belangrijke factor is.  Maar ook het signatuur van de kunstenaar is van belang.  Wanneer je een stilleven van Schelfhout kan bemachtigen dan is dat minder waard dan een winterlandschap. Zelfs een zomerlandschap is meteen een aantal nullen minder waard.  “Het is aan de koper om te kiezen voor de naam of voor kijkplezier.”
De opzet  van de PAN oogt tijdloos, maar de kunst- en antiekbeurs is aan actuele ontwikkelingen onderhevig. De verhoudingen tussen oude en hedendaagse kunst verschuiven en steeds meer hedendaagse kunst vindt zijn weg naar de beurs. De aankoop van deze werken vraagt om verschillende benaderingen. Bij hedendaagse kunst is het lastiger om de grafiek van de kunstenaar op te maken. Vooral wanneer kunstenaars nog aan het begin van hun carrière staan neem je als koper een risico. Ten Kate: “Bij hedendaagse kunst kijk ik naar wie het beste antwoord op de tijdgeest geeft.” Deze tijdgeest is overal aanwezig.  “We bevinden ons op een kruispunt , alles staat in verband met elkaar. Wat we eten, wat we dragen en de kunst de kunst die we omarmen. Veel naar kunst kijken maakt je bewust van de tijdgeest.”  Dit bewustzijn kan weer van pas komen bij de aankoop van nieuwe werken.

Jeannette ten Kate richtte in 1999 Sinopia Art Consultancy op en adviseert particulieren en bedrijven bij hun kunstaankoop. 

Gerelateerde kunstwerken