Klassieke kunsthandel ook online

“Kennis is de macht van de klassieke kunsthandelaar”, kopt het artikel in het jongste nummer van Collect Kunst & Antiekjournaal. Daarmee is de toon van het artikel direct gezet. Het woord klassiek slaat namelijk niet op de “waar”, maar op de manier waarop ze handel drijven.

Door: Patrick M.A. Buch

De kunsthandel zou meer aan zelfonderzoek moeten doen en zich moeten afvragen of ze qua denken nog wel passen in deze tijd. Protectionisme en het negeren van transparantie lijken sterk verankerd in de Nederlandse kunsthandel. Ik durf dat om twee redenen wel te zeggen. Ik kijk er naar als marketeer, maar ben daarnaast ruim 40 jaar verzamelaar en heb heel veel zien veranderen. Ik vond niet alle veranderingen leuk, maar veerde toch mee. De komst van internet werd door mij aanvankelijk onderschat, maar al snel ontdekte ik ook de voordelen. Het eerst werden die zichtbaar bij mijn zoektocht naar antiquarische boeken. Ik kon opeens elk boek vinden en de hele wereld kwam onder handbereik. Het nadeel was dat alle aanbieders ook elkaars prijzen konden zien. Dat gaf een zekere prijsregulering en als koper ook wat gemoedsrust.

De opkomst van veilingen was voor de kunsthandel de eerste schok. Misschien niet zozeer omdat hun klanten op de veiling gingen kopen. Nee, ze zaten opeens samen in de zaal en in- en verkoop werden aan elkaar gelinkt. De handel werd transparant en daarop had de kunsthandel geen antwoord.

De Nederlandse Kunsthandel wil nòg steeds niet accepteren dat de handel in kunst een wereldhandel is geworden. Internet heeft alles voor iedereen onder handbereik gebracht. Is dat erg? Absoluut niet, maar het betekent wel dat je anders moet gaan denken; je niet moet afzetten, maar juist de voordelen in kaart moet brengen. In Tussen Kunst & Kitsch wordt een object op € 20.000,- getaxeerd. De trotse eigenaar vertelt dat hij er twee jaar geleden € 3.800,- voor heeft betaald op Ebay. Als antwoord krijgt hij te horen: “Dat heeft u goed gedaan. U mag voortaan voor mij inkopen.” Maar de expert zou zich toch eens moeten realiseren wat de conclusie van de kijker is. Wie heeft hier nu gelijk?

Veel verzamelaars in de dop zijn lang geleden afgehaakt. Ze kochten in de jaren ’80 tin, koper, staart- en stoelklokken en schilderijen uit de tweede helft 19e eeuw. Ze betaalden hoge prijzen en als ze met vakantie gingen, werd alles bij de buren op zolder opgeslagen uit angst voor diefstal. Nu is het opeens niets meer waard. Terwijl hun jarenlang verteld was dat antiek een uitstekende belegging is. Dat was en is natuurlijk de grootst mogelijke onzin en getuigt van korte termijn strategie binnen de handel.

Er zijn handelaren die tegen mij durven te zeggen dat hun klanten nooit op internet kijken. Dan denk ik, van welke planeet komen jullie. Lieve mensen, kijk om je heen en zeg vooral niet dat de klant het niet begrijpt. De klant heeft namelijk altijd gelijk! Kijk wat er in Frankrijk, Engeland en Amerika gaande is. Voortreffelijke (verzamel) websites waar de hele wereld op zit te kijken, afgewisseld met een paar mooie beurzen als event. De consument is veranderd en het wordt nooit meer zoals vroeger.

Ik kon het zelf onlangs niet laten... Ik kocht in een kringloopwinkel een leuke staartklok uit 1839 voor € 275,-. Fransen denken dat het een sjoelbak is, maar ik houd toch wel een beetje van zo’n knorrige oude Fries...

By the way: welkom in de 21e eeuw!

Patrick M.A. Buch is voorzitter van Oude Kunst- en Antiekbeurs Delft.